ช่วงที่แผลยังไม่สมานต้องดูแลยังไงดี
ใครเคยผ่านช่วงหลังผ่าตัดที่แผลยังมีไหมเย็บอยู่ หรือยังมีน้ำเหลืองซึมออกมาบ้างๆ คงเข้าใจดีว่ามันเป็นช่วงที่ทำให้กังวลไม่น้อย จะทำแผลยังไงดี จะใช้อะไรทาดี คำถามพวกนี้วนอยู่ในหัวตลอด วันนี้เลยอยากมาคุยกันแบบเข้าใจง่ายๆ ว่าช่วงนี้ควรดูแลยังไง
ทำไมแผลระยะนี้ถึงต้องระวังเป็นพิเศษ
ตราบใดที่ยังมีไหมเย็บอยู่หรือยังมีน้ำเหลืองซึม นั่นหมายความว่าแผลยังไม่ปิดสนิทดี ผิวหนังบริเวณนั้นยังเปราะบางและมีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อค่อนข้างสูง การเลือกวัสดุปิดแผลหรือผลิตภัณฑ์ดูแลแผลในช่วงนี้จึงต้องคิดให้รอบคอบหน่อย ไม่ใช่จะหยิบอะไรมาใช้ก็ได้
มีตัวเลือกอะไรบ้างในการดูแลแผลระยะนี้
- ผ้าพันแผลหรือแผ่นปิดแผลแบบดั้งเดิม ที่ต้องเปลี่ยนตามรอบเวลาที่แพทย์แนะนำ
- ผลิตภัณฑ์แบบ film-forming ที่ทาแล้วก่อตัวเป็นชั้นฟิล์มบางๆ คลุมแผลไว้
- การทำแผลตามมาตรฐานที่แพทย์กำหนด ซึ่งอาจแตกต่างกันไปตามลักษณะแผลแต่ละคน
แต่ละแบบก็มีข้อดีข้อเสียต่างกัน อย่างผ้าพันแผลแบบดั้งเดิมอาจดูแลได้ครอบคลุมกว่าสำหรับแผลที่มีของเหลวเยอะ ในขณะที่ผลิตภัณฑ์แบบ film-forming มักสะดวกกว่าสำหรับแผลที่มีของเหลวไม่มากนัก
ยาทาแผลแบบไหน ที่เหมาะกับแผลระยะนี้
ตรงนี้แหละที่อยากบอกตรงๆ ว่าอย่าเดาเองเลย เพราะแผลแต่ละคนมีลักษณะเฉพาะไม่เหมือนกัน บางคนแผลใหญ่ บางคนแผลเล็ก บางคนมีน้ำเหลืองเยอะ บางคนไม่ค่อยมี เพราะแผลแต่ละชนิด ทั้งขนาดความกว้าง ความลึก ปริมาณน้ำเหลือง รวมถึงความเสี่ยงในการติดเชื้อ การเลือกวัสดุปิดแผลที่เหมาะสมจึงควรให้แพทย์หรือพยาบาลที่ดูแลเป็นคนแนะนำโดยตรง จะปลอดภัยกว่าลองผิดลองถูกเอง
ยิ่งช่วงที่ยังมีไหมเย็บหรือมีน้ำเหลืองซึม ยิ่งไม่ควรใจร้อนไปหาซื้อยาทา ครีม หรือพวกวัสดุปิดแผลอย่างกลุ่ม Film-forming และผ้าพันแผลมาใช้เอง การให้บุคลากรทางการแพทย์ช่วยประเมินระยะการสมานของแผลเพื่อเลือกสิ่งที่ดีที่สุดให้ ไม่เพียงแต่จะช่วยให้แผลฟื้นตัวได้ไว แต่ยังช่วยเซฟเราจากผลข้างเคียงหรืออาการติดเชื้อที่อาจตามมาโดยไม่รู้ตัวด้วย
สัญญาณที่บอกว่าต้องรีบไปหาหมอ
ถ้าสังเกตว่าแผลมีอาการแบบนี้ อย่ารอช้า รีบติดต่อแพทย์เลยดีกว่า
1. บวมแดงมากขึ้นเรื่อยๆ ไม่ทุเลาลง
2. มีกลิ่นผิดปกติจากบริเวณแผล
3. มีไข้ร่วมด้วย
4. ปวดมากขึ้นแทนที่จะดีขึ้น
ถ้าอยากรู้จัก ผลิตภัณฑ์สำหรับแผลที่ยังมีไหมเย็บ และวิธีดูแลแผลช่วงนี้เพิ่มเติม พร้อมวิธีดูแลอย่างถูกวิธีได้ที่นี่
สรุปง่ายๆ
ช่วงที่แผลยังมีไหมหรือมีน้ำเหลืองซึมเป็นช่วงที่ต้องระวังเป็นพิเศษ เป็นช่วงที่ผิวหนังยังไม่สมานตัวดีและเสี่ยงต่อการติดเชื้อได้ง่าย อย่าเพิ่งรีบใช้ผลิตภัณฑ์ยาทาแผล เจลทาแผล ครีมทาแผล หรือวัสดุปิดแผลที่ไม่แน่ใจว่าเหมาะสมหรือเปล่า แต่ควรปรึกษาแพทย์ให้เป็นคนช่วยตัดสินใจดีที่สุด สำคัญอย่าลืมหมั่นสังเกตสัญญาณเตือนความผิดปกติของแผลอยู่เสมอ เพื่อความปลอดภัยและการฟื้นตัวของผิวในระยะยาว
